الواقعية والرمزية في قصة (حلوى بطعم الهيل) لمهرداد صدقي (دراسة وتحليل)
DOI:
https://doi.org/10.31185/lark.5105الكلمات المفتاحية:
الواقعية والرمزية ، (حلوى بطعم الهيل) ، مهرداد صدقيالملخص
ملخص عربي
رواية "حلوى بطعم الهيل" للكاتب الإيراني مهرداد صدقي تمثل عملاً أدبياً مميزاً يجمع بين الواقعية والرمزية في تصوير المجتمع الإيراني خلال فترة الحرب الإيرانية – العراقية. تدور أحداث الرواية في ثمانينيات القرن الماضي داخل بيئة خراسانية تقليدية، حيث يرصد الكاتب الحياة اليومية لعائلة بسيطة تكافح من أجل البقاء وسط ظروف الحرب والضغوط الاقتصادية والاجتماعية. يعتمد صدقي في سرده على أسلوب واقعي ساخر يجمع بين البساطة والعُمق، ويُظهر من خلاله التناقضات بين المثل العليا والواقع المعيش، وبين الأمل واليأس الذي يخيّم على الناس. كما يستخدم الرموز الثقافية مثل "الحلوى" و"رائحة الهيل" لتجسيد معاني الطفولة، والذاكرة، والحنين إلى الأمان المفقود.
يبرز في الرواية توظيف الكاتب للفكاهة كأداة مقاومة نفسية ضد قسوة الواقع، حيث تتحول المواقف اليومية إلى مشاهد تحمل دلالات إنسانية وسياسية عميقة. ومن خلال التحليل النقدي للبناء السردي والتوصيف اللغوي، يتضح أن العمل يعكس التحولات الاجتماعية والثقافية في إيران من منظور شعبي قريب من الحياة الواقعية. وتؤكد الدراسة أن صدقي استطاع من خلال هذا المزج بين الرمزية والواقعية أن يقدم عملاً أدبياً يحمل طابعاً توثيقياً وإنسانياً في آنٍ واحد، يجسد ملامح الأدب الإيراني المعاصر ويعكس صوت الإنسان البسيط في مواجهة الحرب والاغتراب.
چکیده
رمان «کلوچههایی با طعم هل» اثر مهرداد صادقی، اثری ادبی و متمایز است که در به تصویر کشیدن جامعه ایران در طول جنگ ایران و عراق، واقعگرایی و نمادگرایی را با هم میآمیزد. این رمان که در دهه ۱۹۸۰ و در فضایی سنتی خراسان اتفاق میافتد، زندگی روزمره یک خانواده ساده را روایت میکند که در شرایط جنگی و فشارهای اقتصادی و اجتماعی برای زنده ماندن تلاش میکنند. صادقی از واقعگرایی طنزآمیزی بهره میبرد که سادگی را با عمق ترکیب میکند و تضادهای بین آرمانها و واقعیت زیسته و بین امید و ناامیدی که در مردم نفوذ کرده است را آشکار میکند. او از نمادهای فرهنگی مانند «آبنبات» و «عطر هل» برای تجسم معانی کودکی، خاطره و آرزوی امنیت از دست رفته استفاده میکند.
استفاده رمان از طنز به عنوان ابزاری روانشناختی برای مقاومت در برابر سختی واقعیت، برجسته است و موقعیتهای روزمره را به صحنههایی سرشار از اهمیت عمیق انسانی و سیاسی تبدیل میکند. تحلیل انتقادی ساختار روایت و توصیفات زبانی نشان میدهد که این اثر، تحولات اجتماعی و فرهنگی در ایران را از دیدگاهی عامهپسند و نزدیک به زندگی واقعی منعکس میکند. این مطالعه تأیید میکند که صادقی، از طریق این ترکیب نمادگرایی و واقعگرایی، توانسته اثری ادبی خلق کند که هم مستند و هم انسانگرایانه باشد، ویژگیهای ادبیات معاصر ایران را در خود جای داده و صدای انسان عادی را در مواجهه با جنگ و بیگانگی منعکس کند.
.
المراجع
منابع
- آبان افتلتی، علی(1390). تاریخ ادبیات و نقد ادبی در ایران و جهان، تهران: جمال هنر
- آذرى, پ. م., پرویز معتمدى. (1383). مفاهیم ادبیات واقع گرایی. پژوهش ادبیات معاصر جهان .شماره 22.
- سعیدی، اسماعیل،(1401)،واقع گرایی و شخصیت پردازی در داستان های نجیب الکیلانی«داستان قصیده عشق»،ششمین همایش بین المللی زبان و ادبیات فارسی،همدان،
- سید فیلد، (1390).مبانی فیلمنامهنویسی (راهنمای گام به گام از فکر تا فیلمنامه)، ترجمه سید جلیل شاهری لنگرودی، انتشارات سوره،صص 82-83.
- صدقی، مهرداد. (1395). *آبنبات هلدار*. تهران: نشر سوره مهر.
- عارفی, محمودی, واثق عباسی. (1403). تبیین رابطۀ نمادگرایی با داستانهای جریان سیال ذهن. پژوهشنامهی مکتب های ادبی. 7-31.
- فرشیدورد، خسرو .(1382)دربارۀ ادبیات و نقد ادبی،ج 2، تهران: امیر کبیر.
- مباشری, محبوبه ،خجسته زنوزی. (1403). نقد «هژمونی فرهنگی» در رمان آبنبات هلدار. پژوهش های بین رشته ای ادبی. پاییز و زمستان - سال ششم، شماره 12 - از 291 تا 308.
- ممتحن، لک، و ایران. (1392). تحلیل تطبیقی دو مکتب واقعگرایی و نمادگرایی در آثار نجیب محفوظ و احمد محمود. کاوشنامه ادبیات تطبیقی، 12(3)، 147-174
- - حيدر احمد جاسم . م. . (2023): الواقعية في نتاجات حاييم هزاز. لارك, 15(2), 785-761. https://doi.org/10.31185/lark.Vol2.Iss49.3000
References
- Aban Eftalti, Ali (2011). History of Literature and Literary Criticism in Iran and the World, Tehran: Jamal Honar
- Azari, P. M., Parviz Motamedi. (2004). Concepts of Realism Literature. Research on Contemporary World Literature. Issue 22.
- Saeedi, Esmaeil, (2012), Realism and Characterization in Najib Al-Kilani's Stories "The Story of the Ode to Love", The Sixth International Conference on Persian Language and Literature, Hamedan,
- Seyyed Field, (2011). Basics of Screenwriting (A Step-by-Step Guide from Thought to Screenplay), Translated by Seyyed Jalil Shahri Langroudi, Sooreh Publications, pp. 82-83.
- Sedghi, Mehrdad. (2016). *Cardamom Candy*. Tehran: Sooreh Mehr Publications.
- Arefi, Mahmoudi, Vathiq Abbasi. (2014). Explaining the relationship between symbolism and mind-stream stories. Research paper on literary schools. 7-31.
- Farshidvard, Khosrow. (2003) On literature and literary criticism, vol. 2, Tehran: Amir Kabir.
- Mobasheri, Mahboobeh, Khojasteh Zenozi. (2003). Criticism of "cultural hegemony" in the novel "Anabat Heldar". Interdisciplinary literary research. Autumn and winter - Year 6, No. 12 - from 291 to 308.
- Mumtahn, Lak, and Iran. (2013). Comparative analysis of the two schools of realism and symbolism in the works of Najib Mahfouz and Ahmad Mahmoud. Research paper on comparative literature, 12(3), 147-174
- Haider Ahmed Jassim M. (2023): Realism in the Works of Haim Hazaz. Lark, 15(2), 761-785. https://doi.org/10.31185/lark.Vol2.Iss49.3000
التنزيلات
منشور
إصدار
القسم
الرخصة
الحقوق الفكرية (c) 2026 م. مكي خالد عبد الرزاق

هذا العمل مرخص بموجب Creative Commons Attribution 4.0 International License.
