تحلیل پراگماتیسمی در فابل‌های احمد مطر

الملخص

پراگماتیسم (عملگرایی) رویکردی فلسفی است که به امور واقع، توجه خاصی دارد و اصالت را به عمل‌ می‌دهد. در این مکتب، علم ارزش عملی دارد و هدف اصلی علم، باید فایده عملی آن باشد. شیوه برخی از شاعران در بیان دیدگاه های سیاسی و اجتماعی، استفاده از فابل بوده که بالطبع، نقش اول فابل‌ها را حیوانات ایفا می‌کنند. فابل حکایتی است که هدف از آن، انتقاد از اوضاع نابسامان سیاسی و اجتماعی جامعه، به شکل غیر مستقیم می باشد. احمد مطر در فضایی سرشار از استبداد زندگی می‌کرد و طبیعی بنظر می‌رسد که بیشتر اشعار خود را با افسانه تمثیلی یا فابل بیان کند.

     پژوهش حاضر بر پایه‌ تحقیقات کتابخانه‌ای و با روشی توصیفی- تحلیلی می‌کوشد، به تحلیل پراگماتیسمی از فابل‌های احمد مطر بپردازد، تا از این رهگذر، مصادیق فابل‌های این شاعر برجسته تر گردد؛ نیز مولفه‌هایی از پراگماتیسم در فابل‌های شاعر، با توجه به شاخص‌هایی همچون: واقع بینی، رویکرد انتقادی به قصد اصلاح امور، ایفای نقش روشنگری و... مورد کنکاش قرار می‌گیرد. لذا نگارندگان در پی آن هستند تا بخش بزرگی از ناگفته‌های شاعر که جز پیام محسوب می‌شوند مورد تحلیل قرار دهند. نتایج بررسی فابل‌های مطر از منظر پراگماتیسمی نشان می‌دهد که آگاه سازی مردم، مبارزه با استعمار، مبارزه با حاکمان مستبد، هدف اساسی این فابل‌ها بوده است و شاعر استبداد سیاسی را از منظر فابل مورد انتقاد قرار داده و فضای باز سیاسی را از زاویه عملگرایی مورد کنکاش قرار داده است.