تأثیر فکرة وحدة الوجود على شعر الصوفية

- ابو القاسم جٌنید بن محمد بن جٌنید مشهور به بغدادی ( 215 – 297 هـ ق) یکی از مشهورترین مشایخ تصوف که هجویری دربارۀ او می گوید؛ اندر وقت وی را طاوس العلماء گفتندی و سید این طایفه و امام الائمۀ ایشان بود ( هجویری , 1392 : 285).

- تقی الدین ابو العباس احمد بن عبد الحلیم بن عبد السلام النمیری که به نام ابن تیمیه مشهور است (661 - 728 هـ ق ) مساوی به ( 1263 - 1328 م). فقیه , محدث , مفسر و یکی از مشهورترین ومعروفترین علمای اهل سنت و جماعت در اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجری به شمار می رود(ابو زهره ,1952: 6-17) .

- مانند ؛ فارابی، ابن سینا، غزالی، ابن الفرید، صدر رومی، ابن هفتاد و دیگران است.

- برهان الدین بقاعی (809 – 885 هـ ق) ابراهیم بن عمر بن حسن البقاعی, عالم و مؤرخ و یکی از بارزترین علمای اسلام در عصر خود به شمار می رود(باحث).

- سید احمد رفاعی (512 – 578 هـ ق) از مشهورترین مشایخ تصوف به شمار می آید و فرقه رفاعیه به وی منسوب است(باحث).

- شیخ الاسلام شهاب الدین عمر سٌهروردی (539 – 632 هـ ق)از بزرگترین مشایخ نامدار صوفیۀ شافعی مذهب است که در بغداد خانقاه و مجلس وعظ و ارشاد داشت و جماعتی بسیار مرید و پیرو او بودند(کاشانی , 1392 : 19)

- ابو طاهر مجد الدین محمد بن یعقوب الشیرازی الفیروزآبادی(729 – 817 هـ ق) در شهر گازرون ( یکی از شهرهای ایران) ولادت یافت, در علوم مختلف مانند ؛ تفسیر , حدیث , فقه , تاریخ و زبانشناسی ید طولانی داشته بود(شوکانی,2011 : 835).

- أحمد بن محمد بن عطاء الله السكندري فقيه و صوفي شاذلي است , او را " ترجمان الواصلین " و " قطب العارفین" می نامند، در شهر اسکندریه (سال 658 هـ ق)ولادت یافت و در همان شهر( سال 709 هـ ق) وفات یافت .

- جلال الدین عبد الرحمن بن ابی بکر الخضری السیوطی که به نام جلال الدین سیوطی مشهور است(849- 911 هـ ق) امام , مفسر , مؤرخ , ادیب و فقیه شافعی بود(غزی ,1997 : 227)

- شهاب الدین ابو العباس احمد بن محمد المقری التلمسانی (992 – 1041 هـ ق) مؤرخ و ادیب از علمای مغرب بود(تلمسانی, 2011: مقدمه).

- شيخ الإسلام شهاب الدين أبو الفضل أحمد بن علي بن محمد الكناني العسقلاني (773 - 852 هـ ق) در علوم قرآن، حدیث، فقه و تاريخ مشهور بوده است و آثاری زیاد داشته باشد(الشیخ ,1992: 11).

- جلال الدین محمد بلخی (604 – 672 هـ ق) در شهر بلخ تولد یافت. از مشهورترین مشایخ تصوف و رؤسای طریقت بود(باحث).

- أبو حامد , محمد بن إبراهيم عطار نیشابوری ، مشهور بـه خواجه یا شیخ عطار نیشابوری یا فريد الدين عطار(540 – 618 هـ ق)یکی از بارزترین و مشهورترین عارفان , صوفیان , شاعران و ادیبان فارسی در پایان سدهٔ ششم و آغاز سدهٔ هفتم بود(باحث).

- میرزا محمد على صائب( حدود1010 – 1088 هـ) که در شهر تبریز ولادت یافت. از مشهورترین و بزرگ‌ترین شاعران غزلسرای قرن یازدهم هجری و نامدارترین شاعر عصر صفویه بود. او در دربار صفوی به عنوان ملک الشعرایی رسید(باحث).

- عبد الرحمن جامی: نور الدین عبد الرحمن جامی ، از مشهورترین شاعران قرن نهم هجری و یکی از عارفان تصوف بود(كاظم , 2022 : 909).

- سید احمد حسینی متخلص به هاتف از شاعران قرن دوازدهم هجری در اصفهان به دنیا آمد، سپس به نجف رفت و مدتی در آنجا اقامت گزید، سپس به اصفهان بازگشت و در کاشان نیز اقامت گزید و در سال 1198 هجری قمری در کاشان درگذشت(باحث).

- حافظ شیرازی: خواجه شمس الدین محمد حافظ شیرازی، در شهر شیراز متولد شد. از برجسته ترین شاعران سدۀ هشتم هجری در ایران به شمار می آید(كاظم , 2022 : 909).

- وجود واجب:یعنی وجود خداوند متعال است. وجود ممکن: یعنی وجود هر موجودی غیر از خداوند است. زیرا که هر موجودی غیر از خداست مسبوق به عدم است.یعنی وجود وعدم وجود او جایز است(باحث).

منابع

- Quran Kareem

- Ibn al-Farez (2012) Diwan, Mahdi Mohammad Naser al-Din's research, Beirut, Al-Nasher: Dar Al-Katb Al-Elamiya.

- Abu Zahra, Muhammad (1952) Ibn Taymiyyah, His Life and Times - His Opinions and Jurisprudence, Egypt, Publisher: Dar Al-Fikr Al-Arabi.

- Al-Buqa’i, Burhan al-Din (1989), The Death of Sufism or Cautioning the Idiot to Takfir Ibn Arabi, edited by: Abd al-Rahman al-Wakil, Cairo, publisher: Dar al-Taqwa.

- Al-Hanbali, Ibn Al-Imad (1990), Gold Nuggets in News of Gold, Volume 5, Beirut, Publisher: Dar Al-Kutub Al-Ilmiyya.

- Al-Hamad, Muhammad bin Ibrahim (2006), Terms in Books of Doctrines, Riyadh, Publisher: Dar Ibn Khuzaymah.

- Al-Dhahabi, Shams Al-Din (1963), The Scale of Moderation in Criticism of Men, edited by Ali Muhammad Al-Bajjawi, First Edition, Lebanon ,Publisher: Dar Al-Ma’rifa for Printing and Publishing.

- Sheikh, Abdul Sattar, (1992), Al-Hafiz Ibn Hajar Al-Asqalani, Commander of the Faithful in Hadith, Damascus, Publisher: Dar Al-Qalam.

- Al-Asqalani, Ibn Hajar (1996), Lisan Al-Mizan, Cheap Sum, Banjam Book, Beirut, Publisher: Dar Al-Kutub Al-Ilmiyya.

-plathius, Asin (1965), Ibn Arabi, His Life and Doctrine, translated by Abd al-Rahman Badawi, Egypt, published by: Anglo-Egyptian Library.

- Bin Arabi, Muhyi al-Din (1997), The Meccan Conquests, Part 4, Beirut, Publisher: Dar Ihya al-Turath al-Islami. (Cairo: Boulak Press).

-………………………………(1987) ,Fusus Al-Hikam, Commentaries by Abu Al-Ala Afifi, Beirut, Publisher: Dar Al-Kitab Al-Arabi.

- Tilmisani, Abi Al-Abbas Ahmad bin Muhammad, (2011), The fragrance was exhaled from the moist branch of Andalusia, and its minister, Lisan al-Din Ibn al-Khatib, explained it, explained it, commented on it, and presented it to Dr. Yusuf Ali Tawil and Dr. Maryam Qasim Tawil, vol. 1, Peru T, Published by: Dar Al-Kutub Al-Ilmiyyah.

- Jami, Abdul Rahman (1378) Diwan Jami. Introduction and correction by Alakhan Afsehzad, Tehran, Publisher: Mirath Maktoob.

- Khamisi, Saed (1431), Ibn Arabi, The Returning Traveler, Algeria, publisher: Al-Khtilaaf Publications.

-Dashti, Ali (1362), in Diyar Sufyan, Chap Sum, Tehran, Chapkhana Asman, Sazman Publishing, Javaidan Publications.

-Rizvi, Sayyid Athar Abbas (1380), History of Sufism in India, translated by Mansour Motamadi, first volume, first chapter, Tehran, Daneshgahhi Publishing Center.

-Shawkani, Muhammad bin Ali (2011), The Rising Full Moon with Virtues After the Seventh Century, Cairo, Publisher: Dar Al-Kitab Al-Islami.

- Saeb Tabrizi, Mirza Muhammad Ali, (1373), Colleges of Diwan, by Kushish Amiri Firouzkohi, Tehran, published by: Khayyam.

-Sadrzadeh, Muhammad (1390), Philosophy and Mysticism from the View of Islam, Tehran, Chapchaharm, Publisher: Roshnay Mehr.

- Tawil, Muhammad Tawfiq (1969 AD), The Philosophy of Sufi Ethics according to Ibn Arabi, Memorial Book.

-Attar, Farid al-Din (1382 BC), collection, with an introduction by Farshid Iqbal, first chapter, Tehran, Publisher: Farhangi Andisheh Foundation.

-Ghazi, Najm al-Din Muhammad, (1997), The Planets Moving with the Signs of the Tenth Hundred, Part 1, Lebanon, published by: Dar al-Kutub al-Ilmiyya.

-Kashani, Izz al-Din Mahmoud bin Ali (1392 A.H.), Misbah al-Hidaya wa Key al-Kifaya, with correction, introduction, and comments by Ustad Allama Jalal al-Din Hamayi, the chapter of Siridhum, Publications: Published by them.

- Kazem, Dr. Muhammad Issa (2022), The role and status of hearing in Iraqi Sufism. LARC 4(47):914-901, https://DOI:10.31185/lark.Vol4.Iss47.2691

-Mawlawi, Jalal al-Din Muhammad (1363), Mathnawi Ma’navi, vol. 3, edited by Reynolds Nicholson, with the interest of Dr. Nasrallah Pour Javadi, Tehran: Publications: Amir Kabir.

-Nourbakhsh, Doctor Jawad (1379), Farhang Nourbakhsh, Sufi terminology, publications: Yaldāqalam

-Hajwiri, Abu Al-Hasan Ali bin Othman, (1392 AH), Kashf Al-Mahjub, corrections and comments by Dr. Mahmoud Abedi, Chap Hashtam, Tehran, publications: Soroush.