التابـو اللغـوي مفهومه، أسبابه، وطرق صياغته في اللغة العبرية

הטאבו הלשוני מובנו, סיבותיו, ודרכי היווצרותו בשפה העברית.

المؤلفون

  • م. أحمد جاسم محمد جامعة بغداد / كلية اللغات / قسم اللغة العبرية

DOI:

https://doi.org/10.31185/lark.Vol3.Iss46.2437

الكلمات المفتاحية:

الكلمات المفتاحية:  اللغة العبرية – التابو اللغوي -  حظر – المجتمع

الملخص

هذه الدراسة محاولة للتأكيد على دور الجانب الاجتماعي في دراسة اللغة وإبراز أسرارها المتعلقة بالحياة المجتمعية، وخاصة التلطف والتأدب وما شابه ذلك في المجتمع. والقيم الاجتماعية في حياة الفرد والمجتمع. في ضوء ذلك تناولت هذه الدراسة ظاهرة (التابو) أو المحظورات اللغوية في اللغة العبرية من جوانب عديدة، وهي: مفهوم كلمة "تابو" أو "المحظور اللغوي" في اللغة والاصطلاح، والمواقف التي ينوي فيها المتحدث استخدام المحظورات اللغوية، وقد أشارت الدراسة إلى حالتين: الحالة الأولى هي حالة فردية وتعتمد على أساس الذكاء السريع والحكمة. والحالة الآخرى جماعية، حيث يقلد الفرد مجتمعه ويستسلم لما يقرره المجتمع في خطابه، ويقلده في معظم الدوافع المتعلقة بالحياة الاجتماعية، مثل التأدب والتعصب والتفاؤل والخوف والذعر ونحو ذلك. دوافع وأسباب المحظورات اللغوية، وكذلك أشارت الدراسة إلى أهمية هذه الدوافع، وأوضحت الدراسة أبرزها، مثل: الأدب، والتفاؤل والتشاؤم، والرهبة، والاحترام، والخوف، والإعجاب. كما تناولت هذه الدراسة الطرق التي يتم عن طريقها تكوين المفردات والعبارات البديلة، أي استخدام لغة نظيفة وبيان لأهم وسائل اللغة النظيفة إزاء اللغة المحظورة، وهو الاستخدام المجازي من خلال الكناية وما شابه، والتشويه الصوتي. وما شابه ذلك. في المقابل، سلطت هذه الدراسة الضوء على بعض المجالات التي يتم فيها استخدام الكلمات المحظورة وتشير إلى وظائف استخدام هذه الكلمات. وفي نهاية هذه الدراسة تأتي أهم الاستنتاجات التي توصلت إليها الدراسة.

المقاييس

يتم تحميل المقاييس...

المراجع

הביבליוגרפיה

המקורות העבריים:

תנ"ך.

א. בן־אור, לשון וסגנון – דרכי ההבעה העברית, ספר 2, הוצאת ספרים יזרעאל, תל־אביב, 1967.

אברהם אבן־שושן, המילון החדש, הוצאת קרית־ספר, ירושלים, 1979.

אילי עמיר, מפריח היונים, עם עובד, תל־אביב, 1992.

איתן אבניאון, מילה במילה – האוצר המאוייר של מלים נרדפות וניגודים, איתאב בית הוצאה לאור, חולון, 2000.

אליס שלוי, אליזבת פרוינד, החיזיון השקספירי, יחידות 1 – 4, האוניברסיטה הפתוחה, תל־אביב.

ארנה גולן, בין בדיון לממשות – סוגים בסיפור הישראלי, יחידות 1 – 3, האוניברסיטה הפתוחה, תל־אביב, 1984.

הדסה קנטור, פרקים בעברית לתקופותיה: אסופת זיכרון לשושנה בהט, 1957.

זינה אייאד קאסם אל־ורדי, המבנה המורפולוגי והסימנטי למונח הצבאי הישראלי (עיון לקסיקלי), חיבור של תואר שלישי (PhD) פילוסופיה בשפה העברית, האוניברסיטה של בגדאד, הפקולטה של השפות, המחלקה של השפה העברית, 2015.

יעקב כנעני, המילון העברי המלא, אותיות ו – ט, הוצאת מילונים לעם, ישראל, 1998.

יצחק פרץ, עברית כהלכה – מדריך בענייני לשון, הוצאת יוסף שרברק, תל־אביב, 1961.

יצחק שלוזינגר, פרקים בתולדות הלשון העברית, החטיבה המודרנית, יחידה 11, האוניברסיטה הפתוחה, תל־אביב, 2004.

מלכה מוצ'ניק, "פצצה בלונדינית או פצצה חכמה?": מתוך הסמנריון המחלקתי למחלקה ללשון העברית ולשונות שמיות: אוניברסיטת בר־אילן, 2011.

מלכה מוצ'ניק, לשון, חברה ותרבות, כרך 2, פרקים 4 – 6, האוניברסיטה הפתוחה, תל־אביב, 2002.

צן פינס, מילון לועזי עברי, הוצאת "עמיחי", תל־אביב, 1982.

רינה בן־שחר, סגנון הסיפורת, הלשון הסגנון ולשון הספרות - הפואטיקה של הסיפורת, כרכים 9 - 10, האוניברסיטה הפתוחה, תל־אביב, 1990.

רפאל ניר, התקינות הפוליטית, לשון נקייה והזניית השפה, הסתדרות המורים מאז 1993, פנים־תרבות חברה וחינוך גליון מס' (ר): סתיו 1998.

רפאל ניר, מבוא לבלשנות, יחידות: 10, 11, 12, האוניברסיטה הפתוחה, תל־אביב, 1989.

שאול ברקלי, דקדוק עברי מודרג, דרגה ג, הוצאת ראובן מס, ירושלים, 1974.

שלום אורן, במלוא מובן המילה: על מוצאן של מילים בינלאומיות, כתר הוצאה לאור, 2002.

שמעון שרביט, טאבו ולשון נקייה בספרות העברית הקדומה, בתוך לשון חכמים והתחומים הנושקים לה: מבחר מאמרים לכבוד שמעון שרביט, אוניברסיטת בר־אילן, 2010.

Bible.

A. Ben-Or, Language and Style - Ways of Hebrew Expression, Book 2, Jezreel Publishing, Tel Aviv, 1967.

Avraham Ibn Shushan, The New Dictionary, Kiryat Sefer Publishing, Jerusalem, 1979.

Eli Amir, The Pigeon Flowerer, Am Oved, Tel Aviv, 1992.

Eitan Avnion, Word for Word - The Illustrated Treasure of Synonyms and Contrasts, Itab Publishing House, Holon, 2000.

Alice Shalev, Elizabeth Freund, The Shakespearean Vision, Units 1-4, The Open University, Tel Aviv.

Arena Golan, Between Discussion and Reality - Types in the Israeli Story, Units 1-3, The Open University, Tel Aviv, 1984.

Hadassah Cantor, Hebrew Chapters for Her Periods: A Collection of Memories of Shoshana Bahat, 1957.

Zina Ayad Qassem al-Wardi, The Morphological and Semantic Structure of the Israeli Military Term (Lexical Study), PhD Essay in Hebrew Language Philosophy, Baghdad University, Faculty of Languages, Department of the Hebrew Language, 2015.

Yaakov Canaani, The Complete Hebrew Dictionary, Letters VIII, Publication of Dictionaries for the People, Israel, 1998.

Yitzhak Peretz, Proper Hebrew - A Guide to Language Matters, Yosef Sherbarak Publishing, Tel Aviv, 1961.

Yitzhak Schlossinger, Chapters in the History of the Hebrew Language, The Modern Division, Unit 11, The Open University, Tel Aviv, 2004.

Malka Mochnik, "Blonde Bomb or Smart Bomb?": From the Departmental Seminar of the Department of Hebrew and Semitic Languages: Bar-Ilan University, 2011.

Malka Mochnik, Language, Society and Culture, Vol. 2, Chapters 4-6, The Open University, Tel Aviv, 2002.

Zen Pines, Hebrew Foreign Dictionary, Amichai Publishing, Tel Aviv, 1982.

Rina Ben-Shahar, The Style of Fiction, The Language The Style and the Language of Literature - The Poetics of Fiction, Volumes 9-10, The Open University, Tel Aviv, 1990.

Rafael Nir, Political Correctness, Clean Language and Language Abduction, Teachers' Union since 1993, Internal Culture, Society and Education Issue No. (R): Autumn 1998.

Rafael Nir, Introduction to Linguistics, Units: 10, 11, 12, The Open University, Tel Aviv, 1989.

Shaul Berkeley, Graded Hebrew Grammar, Grade C, Reuven Mess Publishing, Jerusalem, 1974.

Shalom Oren, in the full sense of the word: On the Origin of International Words, Keter Publishing, 2002.

Shimon Sharvit, Taboo and Clean Language in Ancient Hebrew Literature, in the Sage Language and the Areas Related to It: A Selection of Articles in Honor of Shimon Sharvit, Bar-Ilan University, 2010.

המקורות הערביים:

إبراهيم السامرائي، التطور اللغوي التاريخي، دار الأندلس، بيروت، ط 2، 1981.

جوزيف فندريس، اللغة، ترجمة: عبد الحميد الدواخلي ومحمد القصاص، المركز القومي للترجمة، القاهرة، 2014.

محمد حسين آل ياسين، الأضداد في اللغة، ط 1، بغداد، 1974.

Ibrahim Al-Samarrai, The Historical Linguistic Development, Dar Al-Andalus, Beirut, 2nd Edition, 1981.

Joseph Fenderes, Language, translated by: Abdel Hamid Al-Dawakhli and Mohammed Al-Qassas, The National Center for Translation, Cairo, 2014.

Mohammed Husayn Al-Yasin, Opposites in Language, 1st Edition, Baghdad, 1974.

המקורות החועזיים:

Keith Allan, Concise Encyclopedia of semantics, Elsevier LTd, 2009.

מקורות האנטרנט:

https://iw.eferrit.com

https://www.globes.co.il/news/article.aspx?did=1001330441

التنزيلات

منشور

2022-06-30

كيفية الاقتباس

Ahmed Jasim Mohammed, L. (2022). التابـو اللغـوي مفهومه، أسبابه، وطرق صياغته في اللغة العبرية: הטאבו הלשוני מובנו, סיבותיו, ודרכי היווצרותו בשפה העברית. لارك, 3(46). https://doi.org/10.31185/lark.Vol3.Iss46.2437